امروز خمین گفتوگو میکند:تربیت شاگردان شاهکار مدیریتی امام دهم در شرایط خفقان بود
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «امروز خمین» سوم رجب، سالروز شهادت امام هادی (ع)، یادآور دورانی سخت و پراختناق از تاریخ اسلام است. امامتی که در سایهی خلفای عباسی و در محاصرهی شهر سامرا گذشت، اما با وجود همهی محدودیتها، شعلهی هدایت را فروزان نگاه داشت. به منظور واکاوی ابعاد شخصیتی و سیرهی آن حضرت در شرایط خاص آن دوران، با ربابه سلطانی، کارشناس مسائل مذهبی به گفتوگو نشستهایم.
امروزخمین: مهمترین ویژگی امامت امام هادی (ع) با توجه به شرایط خاص عصر ایشان چه بود؟
سلطانی: به نظر بنده مهمترین ویژگی امامت حضرت هادی (ع)، مدیریت امامت در محصوریت و رهبری امت از درون زندانِ شهری به نام سامرا بود. ایشان حدود ۲۰ سال از دوره ۳۳ ساله امامت خویش را در این شهر تحت نظر مستقیم خلفای عباسی مانند متوکل گذراندند. در چنین فضایی که ارتباط مستقیم با شیعیان بسیار محدود بود، ایشان شبکه وکالت را گسترش دادند و از طریق نامهنگاریهای دقیق و تربیت شاگردان برجسته، نه تنها ارتباط فکری و دینی با جامعه شیعه را حفظ کردند، که آن را مستحکمتر نیز ساختند. این نشان از عمق استراتژی و درایت ایشان در حفظ کیان تشیع دارد.
امروزخمین: از شاگردان و راویان برجسته دوران امام هادی (ع) نام ببرید. میراث علمی ایشان چه بود؟
سلطانی: در دوران امام هادی (ع) با وجود خفقان شدید، شاگردانی تربیت شدند که هرکدام ستونی از ستونهای علوم اسلامی شدند. حضرت عبدالعظیم حسنی که آرامگاهش در ری مأمن دلهای شیعیان است، علی بن مهزیار اهوازی، فضل بن شاذان نیشابوری و ایوب بن نوح از جمله این بزرگانند. میراث علمی آن حضرت، علاوه بر احادیث گسترده در حوزههای عقاید، اخلاق، فقه و تفسیر، شامل ادعیهی گرانسنگی مثل دعای علویین (دعای جامعهی کبیره) است که گنجینهای عظیم از معرفت توحیدی و معارفی دربارهی مقام اهل بیت (ع) میباشد. زیارت معروف جامعهی کبیره که از ایشان نقل شده، یکی از کاملترین و غنیترین متون در شناخت مقام امامت است.
امروز خمین: روابط ایشان با خلفای عباسی، به ویژه متوکل، که دشمنی آشکاری با اهل بیت داشت، چگونه بود؟
سلطانی: رابطه، رابطهی زندانبان و زندانی بود، اما زندانی که همواره بر روحیهی زندانبان مسلط بود. متوکل، که از نفوذ اجتماعی امام هراس داشت، اقدامات خصمانهی بسیاری کرد؛ از انتقال اجباری امام به سامرا تا تخریب مرقد امام حسین (ع) و تحت فشار قرار دادن شیعیان. اما تاریخ نشان میدهد که حتی در این شرایط، ایشان با متانت، عظمت و هوشمندی خویش، چنان بر فضای مناظرات و جلسات مسلط بودند که باعث خشم و ترس بیشتر حاکمان میشدند. مناظرهی ایشان با «یحیی بن اکثم» در حضور متوکل، نمونهای درخشان از این تسلط علمی و اخلاقی است. ایشان با وجود ظلم فراوان، هرگز دست به قیام مسلحانه نزدند، زیرا شرایط را برای آن مهیا نمیدیدند و این خود درس بزرگی در تحلیل شرایط و انتخاب مناسبترین روش برای صیانت از دین است.
امروزخمین: در پایان، پیام اصلی زندگی و شهادت امام هادی (ع) برای انسان معاصر چیست؟
سلطانی: زندگی امام هادی (ع) به ما میآموزد که محدودیتهای ظاهری، هیچگاه مانع رسالتهای بزرگ نمیشوند. ایشان در حصار آهنین سامرا، یک دانشگاه بزرگ انسانسازی تأسیس کردند. درس دیگر، پایبندی به اخلاق و علم در سختترین شرایط است. امام دهم به ما نشان میدهند که میتوان در دل استبداد، آزاده زیست و با سلاح علم و ادب، در برابر جباران ایستاد. و در نهایت، شهادت ایشان به دست معتز عباسی، گواه دیگری بر این حقیقت است که جریان حقستیزی تا همیشه در مقابل جریان اهل بیت (ع) ایستاده است، اما این جریان نورانی همواره پایدار و جاویدان میماند. امروز نیز تمسک به سیره و معارف آن امام همام، چراغ راه ما در عبور از پیچوخمهای دنیای معاصر است.
انتهای خبر/
دیدگاهتان را بنویسید