یادداشت:اربعین؛ نمایش اقتدار امت اسلامی و تجلی راهی که به پیروزی میرسد
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «امروز خمین» محمد میرزایی فعال رسانه در یادداشتی به مناسبت اربعین حسینی نوشت: هر سال با نزدیک شدن به اربعین حسینی، جادههای منتهی به کربلا شاهد شکلگیری بزرگترین اجتماع انسانی جهان میشوند؛ رویدادی که ابعاد آن چنان گسترده است که دیگر نمیتوان آن را صرفاً یک مراسم مذهبی یا آیین زیارتی دانست. اربعین امروز به یک پدیده تمدنی تبدیل شده است؛ پدیدهای که در دل خود مفاهیمی چون ایمان، هویت، وحدت، مقاومت و امید به آینده را حمل میکند و هر سال پررنگتر از گذشته پیام خود را به جهان مخابره میسازد.
در روزگاری که بسیاری از قدرتهای جهانی تلاش میکنند ملتها را بر اساس قومیت، مذهب، زبان و مرزهای جغرافیایی از یکدیگر جدا کنند، اربعین تصویری متفاوت از واقعیت جهان اسلام ارائه میدهد. در این اجتماع عظیم، میلیونها انسان از کشورهای مختلف در کنار یکدیگر حرکت میکنند؛ نه برای منافع اقتصادی و نه برای اهداف سیاسی زودگذر، بلکه برای تجدید عهد با آرمانهایی که قرنها پیش در صحرای کربلا شکل گرفت. این همدلی گسترده نشان میدهد که هنوز ارزشهایی وجود دارند که میتوانند فراتر از مرزها، ملتها را به یکدیگر پیوند دهند.
شاید یکی از مهمترین ویژگیهای اربعین، تبدیل شدن آن به نماد وحدت امت اسلامی باشد. در مسیر کربلا، تفاوتهای قومی، زبانی و حتی ملیتی رنگ میبازند و آنچه برجسته میشود، هویت مشترکی است که ریشه در فرهنگ عاشورا دارد. زائران از کشورهای مختلف در کنار هم قدم برمیدارند، از یکدیگر پذیرایی میکنند و تجربهای کمنظیر از همبستگی انسانی را رقم میزنند. این صحنهها در حالی شکل میگیرد که بسیاری از رسانههای بینالمللی سالهاست بر اختلافها تمرکز کردهاند و تصویری پراکنده از جهان اسلام ارائه میکنند.
اربعین در حقیقت پاسخی عملی به پروژههای تفرقهافکنانهای است که طی دهههای گذشته با هزینههای سنگین طراحی و اجرا شدهاند. دشمنان امت اسلامی به خوبی میدانند که بزرگترین سرمایه ملتهای مسلمان نه منابع طبیعی و نه موقعیتهای جغرافیایی، بلکه ظرفیت عظیم اتحاد و همگرایی آنهاست. به همین دلیل همواره تلاش شده است تا شکافهای مذهبی، قومی و سیاسی گسترش پیدا کند و ملتها به جای تمرکز بر مشترکات، درگیر اختلافات شوند. اما اربعین هر سال این محاسبات را به چالش میکشد و نشان میدهد که پیوندهای عمیق فرهنگی و اعتقادی همچنان توانایی گردهم آوردن میلیونها انسان را دارند.
از سوی دیگر، اربعین را نمیتوان بدون مفهوم مقاومت تحلیل کرد. اساساً فلسفه عاشورا بر ایستادگی در برابر ظلم و انحراف استوار است. قیام امام حسین(ع) صرفاً یک رویداد تاریخی نبود که در محدوده زمانی خاصی باقی بماند؛ بلکه به الگویی ماندگار برای همه آزادگان جهان تبدیل شد. در این مکتب، تسلیم شدن در برابر زور و بیعدالتی پذیرفته نیست و کرامت انسانی بر هر مصلحت زودگذر دیگری ترجیح داده میشود. همین ویژگی باعث شده است که پیام عاشورا در طول قرنها الهامبخش ملتهایی باشد که در برابر فشارها و تهدیدها ایستادگی کردهاند.
امروز نیز منطقه غرب آسیا و جهان اسلام با چالشهای متعددی مواجه است. از جنگها و ناامنیها گرفته تا تحریمها، فشارهای سیاسی و عملیات گسترده رسانهای، همگی بخشی از واقعیتی هستند که ملتهای منطقه با آن روبهرو هستند. در چنین شرایطی، اربعین تنها یادآور یک حادثه تاریخی نیست، بلکه یادآور یک راهبرد است؛ راهبردی که بر مقاومت، صبر، وحدت و حفظ امید تأکید دارد. تجربه سالهای اخیر نشان داده است که هر جا ملتها بر اصول خود پایبند ماندهاند و در برابر فشارها تسلیم نشدهاند، توانستهاند مسیر پیشرفت و پیروزی را پیدا کنند.
واقعیت این است که قدرتهای سلطهگر بیش از هر چیز از ملتهای متحد هراس دارند. تاریخ معاصر بارها ثابت کرده است که هیچ قدرتی نمیتواند اراده جمعی ملتهایی را که بر سر آرمانهای مشترک به توافق رسیدهاند، شکست دهد. اربعین به همین دلیل برای بسیاری از تحلیلگران یک رویداد صرفاً مذهبی نیست، بلکه نماد قدرت اجتماعی جهان اسلام است؛ قدرتی که بدون سلاح، بدون اجبار و بدون تبلیغات سازمانیافته دولتی، میلیونها انسان را در یک مسیر مشترک به حرکت درمیآورد.
نکته مهم دیگر این است که اربعین تصویر متفاوتی از مفهوم قدرت ارائه میدهد. در ادبیات سیاسی رایج، قدرت معمولاً با تجهیزات نظامی، ثروت اقتصادی یا نفوذ سیاسی سنجیده میشود. اما اربعین نشان میدهد که قدرت واقعی میتواند در دل مردم و در شبکه گستردهای از اعتماد، ایمان و مشارکت اجتماعی شکل بگیرد. میلیونها نفر در این رویداد عظیم بدون چشمداشت مادی به خدمترسانی میپردازند و الگویی کمنظیر از همکاری و ایثار را به نمایش میگذارند. این سرمایه اجتماعی، همان عنصر تعیینکنندهای است که میتواند ملتها را در برابر بحرانها مقاومتر کند.
از منظر فرهنگی نیز اربعین نقش مهمی در بازتولید هویت اسلامی ایفا میکند. نسل جوانی که در فضای رسانهای پیچیده امروز زندگی میکند، در مسیر اربعین با مفاهیمی مانند ایثار، برادری، خدمت و مسئولیت اجتماعی مواجه میشود. این تجربه عملی، تأثیری به مراتب عمیقتر از بسیاری از آموزشهای نظری دارد و میتواند در شکلگیری شخصیت اجتماعی و فرهنگی نسلهای آینده نقشآفرین باشد. به همین دلیل اربعین تنها یک رویداد متعلق به امروز نیست، بلکه سرمایهای برای آینده جهان اسلام به شمار میرود.
در سالهای اخیر، برخی تحلیلگران غربی نیز به این واقعیت اذعان کردهاند که اربعین به یکی از بزرگترین نمودهای قدرت نرم در جهان تبدیل شده است. قدرت نرمی که نه بر پایه تبلیغات رسانهای بلکه بر اساس باور و مشارکت داوطلبانه مردم شکل گرفته است. این ویژگی سبب میشود که تأثیرگذاری اربعین محدود به چند روز خاص نباشد، بلکه در طول سال و در سطوح مختلف اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی ادامه پیدا کند.
در این میان، آنچه بیش از همه اهمیت دارد، حفظ و تقویت پیام اصلی اربعین است. این پیام نه دعوت به اختلاف و تقابل میان ملتها، بلکه دعوت به وحدت، عدالتخواهی و ایستادگی در برابر ظلم است. فرهنگ عاشورا همواره بر کرامت انسانی، آزادگی و مسئولیتپذیری تأکید داشته و اربعین فرصت بازخوانی دوباره همین مفاهیم است. هرچه این پیام با زبان عقلانیت، گفتوگو و همبستگی بیشتر به جهان منتقل شود، ظرفیت آن برای تأثیرگذاری نیز افزایش خواهد یافت.
اربعین در نهایت یادآور یک حقیقت بزرگ است؛ اینکه ملتها زمانی به پیروزی میرسند که امید خود را از دست ندهند، در برابر فشارها تسلیم نشوند و حول ارزشهای مشترک متحد بمانند. این همان درسی است که از کربلا تا امروز امتداد یافته و میلیونها انسان را در یک مسیر مشترک گرد هم آورده است. راهپیمایی اربعین هر سال این پیام را با صدایی بلندتر از گذشته به جهان اعلام میکند که وحدت امت اسلامی یک آرمان دستنیافتنی نیست، بلکه واقعیتی زنده و جاری است و مقاومت نیز نه یک انتخاب موقت، بلکه مسیری آزموده برای حفظ عزت، استقلال و دستیابی به پیروزی است.
امروز کربلا فقط مقصد یک سفر نیست؛ نماد حرکت ملتی بزرگ به سوی آیندهای روشنتر است. آیندهای که در آن اتحاد، همدلی و مقاومت میتواند بر تفرقه، ناامیدی و سلطهطلبی غلبه کند. اربعین هر سال این حقیقت را یادآوری میکند که پرچم حقطلبی همچنان برافراشته است و راهی که از عاشورا آغاز شد، هنوز الهامبخش ملتهایی است که برای عزت، عدالت و آزادی تلاش میکنند.
دیدگاهتان را بنویسید