یادداشت:از وابستگی نظامی تا اقتدار دفاعی
زهره براتی فعال رسانه در یادداشتی نوشت: توان دفاعی هر کشور بازتابی از استقلال، قدرت بازدارندگی و جایگاه آن در معادلات منطقهای و جهانی است. ایران پیش از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷، وابستگی شدید نظامی به قدرتهای خارجی داشت، اما پس از انقلاب، مسیر بومیسازی و خودکفایی را در پیش گرفت و امروز به عنوان یکی از قدرتهای نظامی منطقه شناخته میشود.
در دوران پهلوی، ساختار دفاعی ایران متکی به واردات تسلیحات از ایالات متحده و برخی کشورهای اروپایی بود. آموزش نیروها، قطعات یدکی و حتی راهبری تجهیزات پیشرفته نیز توسط مستشاران خارجی صورت میگرفت. در واقع ارتش ایران بیشتر یک مصرفکننده سلاح بود تا یک قدرت تولیدکننده و نوآور.
با پیروزی انقلاب اسلامی و قطع وابستگی نظامی به غرب، ایران با چالش کمبود تجهیزات و تحریمهای گسترده مواجه شد. این محدودیتها به جای تضعیف، زمینهساز شکلگیری رویکرد جدیدی شد که بر پایه اتکا به توان داخلی، دانشگاهها، صنایع دفاعی و همکاری میان نیروهای مسلح بنا گردید.
ایران پس از انقلاب موفق شد در حوزههای مختلف از جمله موشکی، پهپادی، پدافند هوایی و صنایع دریایی به دستاوردهای چشمگیری برسد. تولید بومی سامانههای پدافندی پیشرفته، طراحی و ساخت انواع موشکهای بالستیک و کروز، توسعه ناوچهها و زیردریاییها، و پیشرفت در فناوری پهپادها بخشی از این دستاوردها به شمار میآید.
امروز توان دفاعی ایران نه تنها پاسخگوی نیاز داخلی است بلکه به عامل بازدارندهای در برابر تهدیدات خارجی بدل شده است. ایران به واسطه توان موشکی و پهپادی خود، در معادلات امنیتی خاورمیانه به عنوان بازیگری تأثیرگذار شناخته میشود و حتی دشمنانش نیز به قدرت بازدارندگی آن اذعان دارند.
اگرچه ایران پیش از انقلاب اسلامی از نظر تجهیزاتی وابسته به غرب بود، اما امروز پس از چهار دهه تحریم و فشار، توانسته است با تکیه بر ظرفیتهای بومی به جایگاهی برسد که امنیت ملی خود را تضمین کرده و نقش تعیینکنندهای در موازنه قدرت منطقهای ایفا کند. این تغییر رویکرد، یکی از مهمترین تفاوتهای بنیادین ایرانِ پیش و پس از انقلاب اسلامی محسوب میشود.
دیدگاهتان را بنویسید