یادداشت:امام سجاد(ع)؛ وارث صبر و سازنده امید
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «امروز خمین» محمد میرزایی فعال فرهنگی در یادداشتی نوشت: میلاد باسعادت امام زینالعابدین علیبنالحسین(ع)، چهارمین پیشوای شیعیان، تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ بلکه یادآور آغاز فصل تازهای در تاریخ اسلام است؛ فصلی که در آن رهبری الهی، در اوج خفقان سیاسی و بحران اجتماعی، بار سنگین احیای جامعه و صیانت از حقیقت را بر عهده گرفت. آنچه نام امام سجاد(ع) را در حافظه تاریخ ماندگار کرده، نه صرفاً نسب و مقام امامت، بلکه نقش تمدنساز ایشان در عصر پساعاشورا است؛ دورانی که ارزشهای اخلاقی و انسانی در معرض تهدید جدی قرار داشت.
امام سجاد(ع) در دورهای رهبری جامعه را بر عهده گرفت که فشار سیاسی امویان امکان هر نوع کنش آشکار دینی، فرهنگی و اجتماعی را محدود کرده بود. واقعه عاشورا، که بخش عظیمی از نخبگان و یاران اهلبیت(ع) را از جامعه حذف کرده بود، صحنهای از ناامیدی و پراکندگی را پدید آورد. در چنین فضایی، امام سجاد(ع) راهی متفاوت از قیامهای مسلحانه یا تقابلهای مستقیم برگزید؛ راهی فرهنگی، تربیتی و اخلاقی که بنیانهای جامعه را به شکلی عمیق و آرام بازسازی میکرد.
این رویکرد نشان از درک دقیق آن حضرت از شرایط زمانه داشت: برای جامعهای زخمخورده، خسته و سرخورده، پیش از هر چیز باید روح و امید را احیا کرد و اعتماد به ارزشهای الهی را بازسازی نمود.
میراثی که امام سجاد(ع) از خود به جا گذاشت بهویژه صحیفه سجادیه نه فقط مجموعهای از دعا، بلکه یک سند راهبردی برای بازسازی انسان و جامعه است. در دعاهای ایشان:
_انسان به مسئولیتهای فردی و اجتماعی خود آگاه میشود
_ارزشهایی مانند عدالت، همبستگی، کرامت انسانی و پرهیز از ظلم تقویت میگردد
_رابطه انسان با جهان، جامعه و پروردگار در قالب مفاهیم عمیق معنوی و عقلانی بازتعریف میشود
این ویژگیها سبب شده صحیفه سجادیه در طول تاریخ، هم منبع معرفتی باشد و هم مدرسهای تربیتی برای تحصیلکردگان، اندیشمندان و رهبران فکری.
برخلاف تصور برخی که امام سجاد(ع) را صرفاً چهرهای عبادتمحور و منزوی میدانند، تاریخ نشان میدهد که ایشان در کنار معنویت عمیق، فعالیتهای گسترده اجتماعی و سیاسی غیرمستقیم نیز داشتند. مواردی همچون:
نشر آگاهی درباره فاجعۀ عاشورا در قالب خطابهها
تربیت نسل جدیدی از عالمان و مصلحان
حمایت از محرومان و آزادسازی بردگان برای تقویت سرمایه انسانی جامعه
مبارزه با فرهنگ تحریف و انحطاط اخلاقی
این فعالیتها، نوعی «مقاومت نرم» در برابر حکومت اموی بود؛ مقاومتی که بدون درگیری نظامی، بنیانهای فکری و فرهنگی سلطه را به چالش میکشید.
جامعه امروز، هرچند از نظر سیاسی و اجتماعی با شرایط دوران اموی تفاوت دارد، اما همچنان با بحرانهایی چون بیاعتمادی، تنشهای اخلاقی، فشارهای اقتصادی و فرسایش امید اجتماعی روبهروست. سیره امام سجاد(ع) میتواند در این زمینه الهامبخش باشد:
بازسازی اخلاق عمومی از مسیر آموزش، تربیت و گفتوگوی اجتماعی
توجه به اقشار آسیبپذیر و ایجاد شبکههای یاریگرانه و مسئولیتپذیر
تقویت معنویت و امید بهعنوان ریشه استحکام و پایداری اجتماعی
حمایت از حقیقت از راه روشنگری و بیان درست وقایع، نه واکنشهای احساسی و مقطعی است.
میلاد امام سجاد(ع) یادآور این واقعیت است که حتی در تیرهترین برهههای تاریخی نیز میتوان الگوهایی برای هدایت و بازسازی جامعه یافت. امام سجاد(ع) نه با شمشیر، بلکه با دعا، اخلاق، تربیت و روشنگری، بنیانهای جامعه اسلامی را حفظ کرد و مسیر حقیقت را روشن نگه داشت. امروز نیز بازخوانی اندیشه و سیره این امام بزرگ میتواند چراغی برای عبور از بحرانها و تقویت همبستگی اجتماعی باشد.
انتهای خبر/
دیدگاهتان را بنویسید